Walory turystyczne - Cedyński Park Krajobrazowy

Cedyński Park Krajobrazowy utworzony został 1 kwietnia 1993 roku. Znajduje się na terenie gmin Chojna, Cedynia, Mieszkowice i Moryń, a jego powierzchnia wynosi 308,5 km2.

Jezioro Morzycko

Charakterystyka
Swoje walory Park zawdzięcza dużym zróżnicowaniem krajobrazu na niewielkim terenie. 62% obszaru parku stanowią lasy, pozostałą część tereny rolnicze. Zachodnią granicą Parku jest rzeka Odra. Na terenie Parku występuje zjawisko zwane kryptodepresją. Najwyższe wzniesienie (wzgórz Zwierzyniec) usytuowane jest na wysokości 167 m n.p.m., a najniższe (misa jeziora Morzycko) na głębokości 60 m, czyli poniżej poziomu morza.

Jezioro Ostrów

Łączeń baldaszkowy

Flora
Obszary Parku charakteryzują się niezwykle bogatą szatą roślinną. Wyróżnia się 640 gatunków. Do gatunków, które podlegają ochronie zalicza się m.in.: cis pospolity, wiśnię karłowatą, bluszcz pospolity, sasankę łąkową, wiciokrzew pomorski, storczyk purpurowy, grzybienie białe, pierwiosnki lekarskie, konwalie majowe.W parku występują rośliny kserotermiczne z obszarów przyśródziemnomorskich, których nie można spotkać w żadnym innym miejscu w Polsce: dąb omszony, nawrot czerwonobłękitny, szyplin zielny, oman niemiecki. Występuje bogactwo roślin pływających, podwodnych, nadwodnych, szuwarowych, bagiennych i torfowiskowych.

Fauna
Urozmaicony charakter Parku stwarza idealne warunki życia dla wielu zwierząt, w tym zagrożonych wyginięciem. Występują tutaj liczne gatunki ptaków (bieliki, rybołowy, kanie czarne i rude, bociany czarne, żurawie), ssaków (wilki, bobry, wydry, jeże i nietoperze) oraz płazów i gadów (traszki grzebieniaste, kumaki nizinne, żaby śmieszki, grzebiuszki ziemne, żółwie błotne, padalce i żmije zygzakowate).

Walory kulturowe:
• średniowieczne zespoły architektoniczne miast: Chojna, Mieszkowice, Moryń, Trzcińsko-Zdrój;
• późnoromańskie budownictwo sakralne;
• obelisk na Górze Czcibora upamiętniający bitwę pod Cedynią w 972 roku;
• cmentarz w Siekierkach upamiętniający forsowanie Odry w 1945 roku.

Góra Czcibora

Rezerwaty Cedyńskiego Parku Krajobrazowego:

1. Rezerwat Bielinek - leśno-stepowy o powierzchni 75,5 ha, utworzony w celu zachowania zespołów leśno-stepowych na stromych zboczach doliny Odry. Najcenniejszy, z ekstrazonalnie występującym dębem omszonych, nawrotem czerwonobłękitnym, szyplinem zielnym i omanem niemieckim - przedstawicielami gatunków kserotermicznych (ciepłolubnych) z obszarów przyśródziemnomorskich.
   



2. Olszyna Źródliskowa - o pow. 1,00 ha. Rezerwat utworzony w celu zachowania skrzypu olbrzymiego, rzadkiej rośliny stanowiącej element flory górskiej regla dolnego



3. Dąbrowa Krzymowska - o pow. 30,44 ha. Rezerwat utworzony w celu zachowania rzadkiego w skali kraju starego dębu bezszypułkowego z domieszką starych sosen. Wiek drzew od 250 do 400 lat.
   



4. Olszyny Ostrowskie - rezerwat ścisły o pow. 9,5 ha, utworzony w celu zachowania rzadkiego olsu i roślin chronionych.



5. Dolina Świergotki - o pow. 11,00 ha, utworzony dla zachowania buczyny pomorskiej i grądu z przytuliną leśna, w pięknej, głębokiej dolinie rzeki.



6. Jeziora Śniegniewskie - Rezerwat Jeziora Siegniewskie jest rezerwatem ornitologicznym o powierzchni 10,41 ha położonym w gminie Mieszkowice. Jeziora Siegniewskie położone są w lesie, w prawo od strony Mieszkowice-Gozdowice. Rezerwat został utworzony w celu ochrony ptactwa wodnego. Ochronie podlegają rzadkie gatunki ptactwa - perkoz, żuraw, bąk, błotniak stawowy, kaczka czernica, orzeł bielik, czapla siwa, bocian czarny oraz roślinność wodna i szuwarowa - widłak jałowcowaty, kłoć wiechowata, wąkrota zwyczajna. Na terenie rezerwatu znajduje się ścieżka spacerowo-edukacyjna oraz stanica myśliwska "Szarakówka".
   



7. Wrzosowiska Cedyńskie - rezerwat został utworzony dnia 11 kwietnia 1984 roku. Celem ochrony jest zachowanie wzgórz pokrytych wrzosowiskami oraz stanowisk roślinności kserotermicznej. Obszar rezerwatu obejmuje 71,61 ha powierzchni Nadleśnictwa Mieszkowice. Wrzosowiska można podziwiać wyłącznie z przeznaczonego do tego celu punktu widokowego.
   



8. Kostrzyneckie Rozlewisko - o pow. 746,23 ha jest najcenniejszym użytkiem ekologicznym Parku utworzonym w celu ochrony obszarów zalewowych Odry jako miejsca rozrodu i stałego przebywania ptaków, płazów, gadów i ssaków. Rozlewisko zasiedla 109 gatunków lęgowych ptaków i ok. 50 przelotnych i zimujących.

W parku znajduje się też 30 pomników przyrody, drzew i alei. Ich lista jest stale uzupełniana o nowe obiekty.

Walory turystyczne - Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry

Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry powołany został 1 kwietnia 1993roku Rozporządzeniem Wojewody Szczecińskiego. Obszar Parku bejmuje 6009ha, a jego otulina 1149 ha. Park leży między dwoma ramionami Odry, naprzestrzeni od Widuchowej do Szczecina, w granicach gmin: Widuchowa,Gryfino, Szczecin i Kołbaskowo.

W Parku znajduje się gęsta sieć kanałów

Charakterystyka

Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry to największe w EuropieZachodniej i Środkowej fluwiogeniczne torfowisko niskie z florą i faunąnie spotykaną już w dolinach innych, wielkich rzek europejskich. ObszarParku pocięty jest gęstą siecią starorzeczy, kanałów, rowów irozlewisk, o łącznej długości ponad 200 km.

Jest to naturalnie zalewana przestrzeń, pokryta turzowiskami,trzcinowiskami, szuwarami, zaroślami łozy, skupieniami łęgu wierzbowo -topolowego i kompleksami łęgu olsowego. Przedmiotem ochrony jest nietylko torfowisko, ale także rzadkie i ginące zespoły i gatunki roślin,oraz fauna, w tym liczne występujące tu gatunki ptaków. W parkustwierdzono 427 gatunków roślin charakterystycznych dla 96 zbiorowiskroślinnych. Najbardziej interesująca jest roślinność wodna, w tym nieistniejące lub bardzo rzadkie w większości krajów Europy takiefitocenozy, jak paproci pływającej i grzybieńczyka wodnego.

Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry

W Parku znajduje się gęsta sieć kanałów

Flora

Lasy olsowe zajmują powierzchnię ok. 4% powierzchni Parku. Łęgiwierzbowe usytuowane są przede wszystkim nad brzegami rzek orazstarorzeczy i kanałów. Bardzo ekspansywnym zbiorowiskiem na całymMiędzyodrzu są zarośla łozowe i wiklinowe. Najbardziej rozległe jednakprzestrzenie zajmują turzycowiska, mannowiska i trzcinowiska, wmniejszym wymiarze szuwar pławkowy. Do rzadkich i chronionych roślinwystępujących na terenie Międzyodrza należą między innymi grzybieniebiałe, grążel żółty, salwinia pływająca, grzybieńczyk wodny,arcydzięgiel nadbrzeżny, kalina koralowa, łączeń baldaszkowaty, bobrektrójlistny, starzec błotny, listera jajowata, przęstka pospolita,groszek błotny, pływacz zwyczajny.

Grzybienie białe

Grążel żółty

Kalina koralowa

Fauna

Najważniejszą grupę zwierząt stanowią ptaki (ok.250 gatunków).

Park jest ważną południkową drogą ich przelotów oraz miejscemkoncentracji wielu gatunków ptaków wodno - błotnych, takich jak gęsi(do 20 000 osobników) i żurawie (do 13 000 osobników).Z gatunkówlęgowych ptaków zagrożonych wyginięciem w skali Europy, występują tu:bielik, rybołów, kania czarna, kania ruda, błotniak zbożowy, błotniakłąkowy, sowa błotna, wąsatka, wodniczka (ptak zagrożony wyginięciem wskali światowej).

Dwa najważniejsze ssaki chronione to bóbr i wydra. Ssaki owadożernereprezentowane są przez jeża europejskiego, ryjówkę aksmitną, rzęsorkarzeczka, zębiełka białawego, kreta, a także kilka gatunków nietoperzy.Dużą grupę stanowią gryzonie, wśród których, oprócz wspomnianego jużbobra europejskiego, spotykamy nornicę rudą, karczownika, piżmaka,polnika, mysz zaroślową, mysz leśną, badylarkę, szczura śniadego iwędrownego.

Z przedstawicieli drapieżników w Parku największą grupę stanowiąłasicowate: wydra, kuna leśna, kuna domowa, łasica, tchórz, gronostaj.Mniej liczne są psowate, do których należą: lis, jenot oraz borsuk.Spośród ssaków parzystokopytnych występuje tu jedynie sarna oraz dzik.Płazy i gady reprezentowane są na terenie Parku przez 16 gatunków. Sąto: traszka grzebieniasta, traszka zwyczajna, kumak nizinny,grzebiuszka ziemna, rzekotka drzewna, ropucha szara, ropucha paskówka,żaba trawna, żaba moczarowa, żaba śmieszka, żaba jeziorkowa, żabawodna, jaszczurka zwinka, jaszczurka żyworodna, padalec zwyczajany,zaskroniec zwyczajny.

Płazy i gady reprezentowane są na terenie Parku przez 16 gatunków

Najważniejszą grupę zwierząt stanowią ptaki

Najcenniejsze wartości przyrodnicze i krajobrazowe objęto ochroną rezerwatową i w formie użytku ekologicznego.

• "Kurowskie błota" - faunistyczny rezerwatprzyrody utworzono w 1965 r. na powierzchni 31 ha w celu ochronypierwotnie kolonii komarów, a obecnie czapli siwej.<
• "Kanał Kwiatowy"- florystyczny rezerwat przyrody utworzono w 1976 r. na części jednegoze starorzeczy na powierzchni 3 ha. Został powołany w celu ochronyrzadkich gatunków roślin wodnych i bagiennych, takich jak: salwiniapływająca, grzybieńczyk wodny.
• "Klucki Ostrów"- użytek ekologiczny powołano na terenie otuliny Parku w 1994 r. napowierzchni 49,7 ha a celu ochrony wyspy z naturalnym zespołemroślinności łęgowej na terenie zalewowym. Znajduje się tam m.in.kolonia lęgowa mewy śmieszki, stanowiska lęgowe wielu gatunków ptakówwróblowatych oraz kaczek.

Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry - rzeka Odra

Park Krajobrazowy Dolina Dolnej Odry - rzeka Odra

Park posiada duże wartości poznawcze i rekreacyjne. Można tuuprawiać wędkarstwo, a dla miłośników kajakarstwa i żeglarstwawytyczono szlaki turystyczne. Trudno dostępne tereny bagienneutrudniają turystykę pieszą, którą można uprawiać jedynie wzdłużbiegnących brzegami Odry wałów i to w zakresie ograniczonym przezistnienie nieczynnych śluz. Na wysokości Gryfina, przy Odrze Zachodniejorganizowany jest punkt informacji turystycznej, a obecnie funkcjonujejuż przystań, skąd wycieczki (do 18 osób) przy pomocy kanadyjek,będących własnością Dyrekcji zwiedzają Park. Bardzo interesująceturystycznie są również okolice Parku, gdzie istnieje wiele trasturystycznych, nawiązujących do szlaków Puszczy Bukowej i CedyńskiegoParku Krajobrazowego, opisanych w dostępnych przewodnikach po ZiemiSzczecińskiej.

Park można zwiedzać na kanadyjkach

Park zimą

Na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Dolnej Odry nie ma możliwościprzenocowania - baza noclegowa dla turystów odwiedzających znajduje sięw najbliżej położonych miejscowościach, np. Gryfino, Szczecin, Wełtyń,Kiełbicze. Tu również można korzystać z bazy żywieniowej.

Dane teleadresowe:

PARK KRAJOBRAZOWY
DOLINA DOLNEJ ODRY

ul. Armii Krajowej 36, 74-100 Gryfino
biuro: pon.-pt.: 7.30 - 15.30
email: parki.ddoic@pro.onet.pl
tel./fax.: 091-415-01-39

Śródmieście. Położone przy zachodniej części rynku i pochodzące z XIX wieku kamienice mieszczańskie stanowią najwartościowszy architektonicz-nie zespół budynków w Cedyni, łączący się w jednorodny ciąg z zabudową ul. Świerczewskiego. W grupie tej wyróżniają się kamienice o eklektycznych fasadach z elementami neorenesansu północnego i neobaroku, bogatymi detalami architektonicznymi. Wznoszące się i opadające uliczki centrum miasta zabudowane są XIX wiecznymi domami mieszkalnymi i gospodarczymi. Na ulicy Chopina znajduje się budynek dawnego sądu i archiwum miejskiego z 1849 roku, obecnie strażnica Straży Granicznej. Na sąsiedniej ulicy Kościuszki odnaleźć można piwnice do przechowywania wina z przełomu XVIII i XIX wieku, wydrążone w skarpie wzgórza. Przedłużeniem ulicy Kościuszki dochodzimy do doliny dawnego młyna wodnego z XIV w. Obecnie w miejscu stawu młyńskiego znajduje się basen pływacki, do dziś zachował się budynek gospodarczy, przebudowany na restaurację i hotel. Obok wybudowano stadion sportowy, amfiteatr i pole namiotowe. Innym ciekawym obiektem jest Aleja Kasztanowa, prowadząca wzdłuż Kanału Ulgi z Cedyni do Osinowa Dolnego, nasadzona w latach 60 - tych XIX wieku równocześnie z budową szosy i kanału. W obrębie miasta kanał został przykryty a zakończenie alei przekształcone w rodzaj skweru. Przy kanale znajduje się kamienna kaskada z tego samego okresu. W latach 1971–73 prowadzono na obszarze miasta badania wykopaliskowe. Obszar dzisiejszego śródmieścia pokrywał się z obszarem średniowiecznej osady podgrodowej.

Muzeum Regionalne Zbiory muzeum pochodzą głównie z wykopalisk archeologicznych na grodzisku, podgrodziu, cmentarzysku oraz z okolic Cedyni. Ekspozycje z zakresu paleontologii, archeologii i historii wojskowości były systematycznie wzbogacane dzięki darom mieszkańców. Efekty współpracy archeologów i miejscowej ludności podziwiać można w ramach stałej muzealnej ekspozycji zatytułowanej „Z dziejów Cedyni i okolic”. Wśród eksponatów paleontologicznych na uwagę zasługują przede wszystkim: poroże jelenia olbrzymiego oraz łopatka i cios mamuta. Z epoki kamienia oraz brązu i żelaza obejrzeć tu można przedmioty codziennego użytku, m.in. ozdoby, naczynia, broń, popielnice i żarna. Ze średniowiecza zachowały się oprócz narzędzi i ceramiki stołowej także elementy wyposażenia grobów szkieleto-wych z kośćmi do gry, krzesiwami, nożami. Muzeum posiada egzemplarze wczesnośredniowiecznej broni. Nie brakuje również eksponatów z okresu II wojny światowej i rekonstrukcji przebiegu walk pod Cedynią w 1945 r., z udziałem 1 Samodzielnej Brygady Moździerzy WP. Eksponaty z tego okresu zostały udostępnione w części przez Stowarzyszenie Miłośników Archeologii Militarnej “Pomorze”.

Pobierz mapę miasta Cedynia

Grodzisko pochodzi z VI w. p. n. e. W latach 1958-59 i 1961 prowadzone były na grodzisku badania wykopaliskowe, natomiast w latach 1967-73 i 1976-85 prowadzono wykopaliska na przyległym od północy cmentarzysku (obecnie szkoła podstawowa). W X-XII w. gród posiadał drewniano-kamienno-ziemne wały o wysokości 12m i konstrukcji hakowej, spotykane w innych polskich grodach z tego okresu. Jego wnętrze było zabudowane. Drewniane domy ustawione były szczelnie wzdłuż wału, w środku posiadał niezabudowany plac. Brama grodu znajdowała się we wschodniej części wałów. Po grodzisku pozostały dziś tylko ślady w postaci górującego nad miastem wzniesienia o rozmiarach około 100x120 m. W XIX w. wzgórze od strony miasta zostało częściowo zniszczone i zniwelowane. Z okazji obchodów milenijnych w 1966 r. na grodzisku ustawiono część ostrokołu, a u jego stóp umocowano stylizowane naczynie z napisem Pamięci praojcom, zwycięzcom Bitwy pod Cedynią w roku 972 w tysiąclecie państwa Polskiego składają hołd mieszkańcy ziemi szczecińskiej 972-1966. W 1985 r. przy wejściu na grodzisko ustawiono metalowy pomniczek, składający się z dwóch stylizowanych mieczy wbitych w grunt, między którymi znajduje się tarcza z herbem miasta.
U stóp tablica informacyjna z brązu z napisem:W dniu św. Jana Chrzciciela starli się w miejscowości zwanej Cedynią ... . Oprócz tego w centrum grodziska ustawiono metalowy pomnik, składający się z czterech stylizowanych włóczni i mieczy, na których znajdują się dwie tarcze z orłem piastowskim i współczesnym.

Wieża widokowa. Zbudowana została w 1895 r. za rządów Burmistrza Cedyni Ernesta Melchera, jako pomnik dla uczczenia poległych podczas wojen Prus z Danią w 1864 r., Austrią w 1866 r. i Francją w latach 1870-1871. Wieża wznosi się na 14 m i umożliwia podziwianie rozległej panoramy. W dolnej części wieży umieszczono tablice z nazwiskami poległych - trzy granitowe i jedną żeliwną, które w 1945r. zostały zniszczone. W czasie walk w lutym 1945 r. wieża służyła Armii Czerwonej jako punkt obserwacyjny. Po wojnie do 1956 r. użytkowana była przez Wojska Ochrony Pogranicza. Po 1956 r. została odremontowana i udostępniona do zwiedzania. Od czasów swego powstania wieża stała się główną atrakcją turystyczną okolicy i tłumnie odwiedzana jest przez turystów. Górująca nad miastem wieża sprawia, iż jest ona z daleka widoczna i stanowi jeden z charakterystycznych akcentów krajobrazu Cedyni i jej okolic.

Makieta grodziska z X-XI w. wykonana przez uczniów Szkoły Podstawowej w Piasku